Początek roku to tradycyjnie, dla podatników PIT, możliwość wyboru formy opodatkowania na dany rok podatkowy.Począwszy od 2025 roku do stałych pozycji, czyli skali podatkowej, podatku liniowego czy też zryczałtowanego podatku dochodowego doszła nowa możliwość.
Podatnicy będą mogli wybrać opodatkowanie tzw. kasowym PIT.
Kasowy PIT daje możliwość płacenia podatku dochodowego od osób fizycznych dopiero po otrzymaniu zapłaty od kontrahenta. Podatnicy, którzy skorzystają z tego rozwiązania, nie będą musieli płacić podatku w momencie wykonania usługi, dostawy towaru lub wystawienia faktury.

Podstawowa zasada rozliczania podatku dochodowego od osób fizycznych (PIT) mówi, że obowiązek zapłaty przez przedsiębiorcę podatku dochodowego powstaje w momencie sprzedaży, czyli w chwili wydania towaru lub wykonania usługi (także częściowo). Nie może to nastąpić później niż wskazuje data wystawienia faktury albo uregulowania należności.
W prowadzonej działalności za przychód uważane są kwoty należne, nawet jeśli w rzeczywistości nie zostały otrzymane.
Jeżeli przedsiębiorca wystawił fakturę (musi to zrobić do 15. dnia miesiąca następującego po miesiącu sprzedaży), musi ją ująć w przychodach firmy i odprowadzić podatek dochodowy, nawet jeśli kontrahent mu jeszcze nie zapłacił. Jednocześnie przedsiębiorca może uwzględnić w kosztach uzyskania przychodów fakturę za nabyte towary lub usługi, za które jeszcze nie zapłacił.
Kasowy PIT wprowadza zmiany co do ustalania momentu powstania przychodu i daje możliwość płacenia podatku dochodowego dopiero w momencie otrzymania od kontrahenta zapłaty za wystawioną fakturę, a nie za samo wystawienie faktury.
Jeżeli skorzystasz z tego rozwiązania, nie będziesz musiał płacić podatku już w momencie wykonania usługi, dostawy towaru lub wystawienia faktury, lecz dopiero wtedy, kiedy otrzymasz zapłatę.
Taka sama zasada obowiązuje przy zaliczaniu w koszty uzyskania przychodów faktur zakupowych otrzymanych od kontrahentów, czyli możesz je ująć w kosztach uzyskania przychodów, dopiero jak zapłacisz za zakupiony towar lub usługę.
Metoda kasowa PIT zakłada, że datą powstania przychodu jest dzień uregulowania należności.
Należy jednak zauważyć, że ustawodawca przewidział w tym zakresie moment graniczny. W myśl art. 14c ust. 2 ustawy PIT w przypadku metody kasowej rozliczania przychodów za datę powstania przychodu uważa się dzień uregulowania należności, nie późniejszy niż dzień:
Oznacza to, że jeżeli wybierzesz metodę kasową rozliczenia PIT, po upływie dwóch lat od daty wystawienia faktury, lub w momencie likwidacji działalności, musisz zapłacić podatek, nawet jeśli kontrahent wciąż ci nie zapłacił.
Metodę kasową możesz zastosować wyłącznie do przychodów z transakcji z innym przedsiębiorcą, które są udokumentowane fakturami.
Metoda kasowa PIT ma zastosowanie wyłącznie do przychodów, które wynikają z transakcji między podatnikiem a przedsiębiorcą w rozumieniu ustawy – Prawo przedsiębiorców oraz są udokumentowane fakturami.
Metoda kasowa PIT nie będzie miała zastosowania do przychodu ze sprzedaży na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej, nawet jeżeli sprzedaż na ich rzecz będzie dokumentowana fakturą.
Metody kasowej PIT nie zastosujesz do przychodów z transakcji z podmiotem powiązanym z tobą, na przykład z firmą twojego małżonka albo spółką, w której masz ponad 5 procent udziałów, oraz takim, który ma miejsce zamieszkania, siedzibę lub zarząd w tak zwanym raju podatkowym.
Kasowego rozliczenia PIT nie zastosujesz również do przychodów z tytułu zbycia środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych ujętych w ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, czyli na przykład ze sprzedaży samochodu, budynku albo maszyny.
Obciążanie kosztów
Należy pamiętać, że ustawodawca wprowadził również identyczne rozwiązanie pod stronie kosztów uzyskania przychodów. W efekcie przedsiębiorcy, którzy metodę kasową zastosują do przychodów, koszty podatkowe będą potrącać także dopiero w dacie uregulowania należności (zapłaty) za otrzymany towar lub wykonaną usługę.
Jeżeli natomiast do uregulowania zobowiązania dojdzie po likwidacji pozarolniczej działalności gospodarczej albo zmianie formy opodatkowania na zryczałtowaną formę opodatkowania, wówczas koszty uzyskania przychodów w metodzie kasowej będą potrącane w ostatnim okresie rozliczeniowym przed likwidacją pozarolniczej działalności gospodarczej lub zmianą formy opodatkowania.
Ewidencja faktur
Podatnicy, którzy wybiorą kasowe rozliczanie PIT będą obowiązani prowadzić poza standardowymi urządzeniami ewidencyjnymi przewidzianymi dla danej formy opodatkowania również ewidencję faktur dokumentujących przychody rozliczane metodą kasową. Ewidencja ta powinna zawierać:
Z metody kasowego rozliczenia PIT mogą skorzystać przedsiębiorcy prowadzący samodzielnie jednoosobową działalność gospodarczą:
Ważne! Z kasowego PIT nie mogą skorzystać przedsiębiorcy prowadzący działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej oraz spółki jawnej.
Warto zwrócić uwagę, że ewentualna utrata prawa do kasowego PIT w związku z przekroczeniem limitu w kwocie 1 000 000 zł następuje dopiero od następnego roku podatkowego. Wynika to z faktu, że stosowanie metody kasowej jest warunkowane limitem przychodów z poprzedniego roku.
Wybór kasowego PIT jest dobrowolny. Sam musisz ocenić, czy ta metoda rozliczenia podatkowego jest dla ciebie korzystna.
Oświadczenie o wyborze metody kasowej złóż na piśmie do właściwego naczelnika urzędu skarbowego do 20 lutego roku podatkowego.
Jeżeli otwierasz działalność w trakcie roku, do 20 dnia miesiąca następującego po miesiącu rozpoczęcia działalności gospodarczej.
Natomiast jeśli zakładasz firmę w grudniu, złóż oświadczenie do końca roku.
Jeśli wybierzesz metodę kasową, masz obowiązek ją stosować przez cały rok podatkowy.
Twój wybór przechodzi na następne lata, chyba że do 20 lutego roku podatkowego zawiadomisz naczelnika urzędu skarbowego, że rezygnujesz z tej metody.