Jaką formę opodatkowania wybrać dla Jednoosobowej Działalności Gospodarczej?
Od 2025 roku do wyboru masz aż cztery formy opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych które możesz zastosować do dochodów z działalności gospodarczej.
Zachęcam do kontaktu
Tak jak w latach poprzednich:
-
zasady ogólne, według skali podatkowej (stawka podatkowa 12% i 32%),
-
według stawki liniowej (19%),
-
ryczałt od przychodów ewidencjonowanych,
oraz nowość:
-
kasowy PIT.
Oświadczenia o wyborze (zmianie) formy opodatkowania składamy właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego do 20-tego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym osiągnęliśmy pierwszy przychód z tego tytułu w roku podatkowym, albo do końca roku podatkowego, jeżeli pierwszy taki przychód osiągnęli w grudniu roku podatkowego.
Natomiast oświadczenie o wyborze metody kasowej składamy na piśmie do właściwego naczelnika urzędu skarbowego do 20 lutego roku podatkowego.
Twój wybór przechodzi na następne lata, chyba że do 20 lutego roku podatkowego zawiadomisz naczelnika urzędu skarbowego, że rezygnujesz z tej metody.
Na co należy zwrócić uwagę?
Trzeba wiedzieć, że opodatkowany jest:
-
dochód – dla skali podatkowej i podatku liniowego;
-
przychód – dla ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych.
-
kasowy PIT daje możliwość płacenia podatku dochodowego dopiero w momencie otrzymania od kontrahenta zapłaty za wystawioną fakturę. Ta sama zasada dotyczy również kosztów.
Skala podatkowa
Podstawową formą opodatkowania dochodów z działalności gospodarczej jest skala podatkowa. Tą formę opodatkowania może stosować każda osoba fizyczna prowadząca każdą działalność gospodarczą.
Skala podatkowa (zasady ogólne) charakteryzuje się dwoma stawkami podatku zależnymi od wysokości dochodu. Są to stawki:
-
12% dla rocznych dochodów nie przekraczających 120 tys. zł;
-
32% dla dochodów powyżej tej kwoty.
Dodatkowo osoby, które wybrały tę formę opodatkowania, korzystają z kwoty wolnej od podatku. Jej wysokość to 30 tys. zł rocznie.
W skali podatkowej podatek płaci się od dochodu, czyli różnicy między twoimi przychodami a kosztami ich uzyskania.
Jeśli wybierzesz tę formę opodatkowania będziesz mógł skorzystać między innymi z:
-
preferencyjnego rozliczenia się razem ze współmałżonkiem lub jako osoba samotnie wychowująca dziecko;
-
ulg i odliczeń od dochodu i od podatku.
To dobry wybór dla tych podatników, których dochody nie będą duże bądź dla tych którzy planują poniesienie sporych kosztów związanych z rozpoczęciem działalności.
Natomiast nie jest to dobry wybór dla tych którzy przewidują dochody przekraczające kwotę w roku 120 tys. zł. Co jest również nie bez znaczenie to fakt, że przy opodatkowaniu według skali na koniec roku wszystkie dochody sumuje się i opodatkowuje razem. Dlatego najpierw dobrze jest sprawdzić wszystkie swoje źródła przychodów. Może okazać się, że dla tych którzy pracują dodatkowo na etacie wybór opodatkowania według skali podatkowej będzie pułapką.
Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych
Możesz wybrać opodatkowanie ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych, ale należy pamiętać, że nie zawsze wybór tej formy opodatkowania będzie możliwy.
Spod opodatkowania ryczałtem są wyłączone niektóre rodzaje działalności, na przykład prowadzenie aptek, kantorów czy handel częściami samochodowymi.
Ryczałtu nie wybiorą osoby, które:
-
prowadzą inną działalność gospodarczą opodatkowaną w formie karty podatkowej,
-
w ramach działalności wytwarzają wyroby opodatkowane podatkiem akcyzowym
-
są wspólnikami spółki cywilnej oraz spółki jawnej i ich wspólnicy wybiorą inną formę opodatkowania (opodatkowanie ryczałtem muszą wybrać wszyscy wspólnicy).
Na początku prowadzenia działalności gospodarczej z ryczałtu są wykluczeni również przedsiębiorcy, którzy będą świadczyć usługi dla pracodawcy, u którego byli zatrudnieni w obecnym lub poprzednim roku podatkowym, a zakres czynności w ramach ich działalności jest taki sam jak na umowie o pracę.
W przypadku ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych podatek zależy od przychodu, czyli od wartości sprzedaży. Przedsiębiorca nie rozpoznaje w ogóle kosztów uzyskania przychodu i nie może ich odliczać.
Stawka podatku uzależniona jest od rodzaju wykonywanej działalności i kwoty uzyskanych przychodów i może wynosić 17%,15%, 14%, 12,5%, 12%, 10%, 8,5%, 5,5%, 3%.
Jeśli wybierzesz tę formę opodatkowania nie będziesz mógł skorzystać z:
-
preferencyjnego rozliczenia się razem ze współmałżonkiem lub samotnie wychowującym dziecko, jeśli w roku podatkowym uzyskasz przychody, poniesiesz koszty uzyskania przychodów, uzyskasz zobowiązanie lub uprawnienie do zwiększenia lub pomniejszenia podstawy opodatkowania albo przychodów, zobowiązanie lub uprawnienie do dokonywania innych doliczeń lub odliczeń;
-
ulg i odliczeń podatkowych od przychodu i od podatku z wyjątkiem np. odliczenia składek na ubezpieczenia społeczne, 50% zapłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne, wpłaty na indywidualne konto zabezpieczenia emerytalnego (IKZE), ulgi termomodernizacyjnej.
Podatek liniowy
Trzecia forma opodatkowania, którą można wybrać to podatek liniowy. W tym przypadku, podobnie jak na skali podatkowej, podatek opłaca się od dochodu, czyli różnicy między przychodami a kosztami ich uzyskania. W podatku liniowym obowiązuje jednak jedna stawka podatkowa – 19% niezależnie od tego, jakie dochody przedsiębiorstwo osiąga.
Opodatkowanie dochodu z pozarolniczej działalności gospodarczej podatkiem liniowym 19% to forma opodatkowania, której nie możesz stosować, jeśli będziesz świadczył usługi na rzecz byłego lub obecnego pracodawcy:
-
w tym samym roku,
-
w takim samym zakresie, w jakim świadczyłeś dla niego usługi ze stosunku pracy lub spółdzielczego stosunku pracy.
Wybierając tę formę opodatkowania nie będziesz mógł skorzystać z:
-
preferencyjnego rozliczenia się razem ze współmałżonkiem lub jako osoba samotnie wychowująca dziecko, jeśli w roku podatkowym uzyskasz przychody, poniesiesz koszty uzyskania przychodów, uzyskasz zobowiązanie lub uprawnienie do zwiększenia lub pomniejszenia podstawy opodatkowania albo przychodów, zobowiązanie lub uprawnienie do dokonywania innych doliczeń lub odliczeń;
-
ulg i odliczeń podatkowych od dochodu i od podatku z wyjątkiem np. odliczenia składek na ubezpieczenia społeczne, składek na ubezpieczenie zdrowotne, wpłaty na indywidualne konto zabezpieczenia emerytalnego (IKZE), ulgi B+R, ulgi sponsoringowej, ulgi na zabytki czy ulgi na terminale.
Minusem tej formy opodatkowania jest na pewno brak kwoty wolnej od podatku i brak możliwości rozliczenia się z małżonkiem.
Zaletą tej formy rozliczania podatku jest to, że zawsze płacimy 19 procent od dochodu. Niezależnie, czy przekroczymy określaną rocznie granicę dochodu powodującą skok w skali na 32 procent.
Kasowy PIT
Kasowy PIT wprowadza zmiany co do ustalania momentu powstania przychodu i daje możliwość płacenia podatku dochodowego dopiero w momencie otrzymania od kontrahenta zapłaty za wystawioną fakturę, a nie za samo wystawienie faktury.
Jeżeli skorzystasz z tego rozwiązania, nie będziesz musiał płacić podatku już w momencie wykonania usługi, dostawy towaru lub wystawienia faktury, lecz dopiero wtedy, kiedy otrzymasz zapłatę.
Taka sama zasada obowiązuje przy zaliczaniu w koszty uzyskania przychodów faktur zakupowych otrzymanych od kontrahentów, czyli możesz je ująć w kosztach uzyskania przychodów, dopiero jak zapłacisz za zakupiony towar lub usługę.
Metoda kasowa PIT zakłada, że datą powstania przychodu jest dzień uregulowania należności.
Należy jednak zauważyć, że ustawodawca przewidział w tym zakresie moment graniczny. W myśl art. 14c ust. 2 ustawy PIT w przypadku metody kasowej rozliczania przychodów za datę powstania przychodu uważa się dzień uregulowania należności, nie późniejszy niż dzień:
-
upływu 2 lat, licząc od dnia wystawienia faktury albo
-
likwidacji działalności gospodarczej.
Oznacza to, że jeżeli wybierzesz metodę kasową rozliczenia PIT, po upływie dwóch lat od daty wystawienia faktury, lub w momencie likwidacji działalności, musisz zapłacić podatek, nawet jeśli kontrahent wciąż ci nie zapłacił.
Metodę kasową możesz zastosować wyłącznie do przychodów z transakcji z innym przedsiębiorcą, które są udokumentowane fakturami.
Metoda kasowa PIT nie będzie miała zastosowania do przychodu ze sprzedaży na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej, nawet jeżeli sprzedaż na ich rzecz będzie dokumentowana fakturą.
Metody kasowej PIT nie zastosujesz do przychodów z transakcji z podmiotem powiązanym z tobą, na przykład z firmą twojego małżonka albo spółką, w której masz ponad 5 procent udziałów, oraz takim, który ma miejsce zamieszkania, siedzibę lub zarząd w tak zwanym raju podatkowym.
Kasowego rozliczenia PIT nie zastosujesz również do przychodów z tytułu zbycia środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych ujętych w ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, czyli na przykład ze sprzedaży samochodu, budynku albo maszyny.
Należy pamiętać, że ustawodawca wprowadził również identyczne rozwiązanie pod stronie kosztów uzyskania przychodów. W efekcie przedsiębiorcy, którzy metodę kasową zastosują do przychodów, koszty podatkowe będą potrącać także dopiero w dacie uregulowania należności (zapłaty) za otrzymany towar lub wykonaną usługę.
Jeżeli natomiast do uregulowania zobowiązania dojdzie po likwidacji pozarolniczej działalności gospodarczej albo zmianie formy opodatkowania na zryczałtowaną formę opodatkowania, wówczas koszty uzyskania przychodów w metodzie kasowej będą potrącane w ostatnim okresie rozliczeniowym przed likwidacją pozarolniczej działalności gospodarczej lub zmianą formy opodatkowania.
Z metody kasowego rozliczenia PIT mogą skorzystać przedsiębiorcy prowadzący samodzielnie jednoosobową działalność gospodarczą:
-
opodatkowaną według skali podatkowej, podatkiem liniowym, na zasadach IP BOX, ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych,
-
jeżeli przychody z działalności w roku poprzedzającym rok podatkowy nie przekroczyły kwoty 1 mln zł,
-
jeżeli nie prowadzą ksiąg rachunkowych,
-
jeśli złożą właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego pisemne oświadczenia o wyborze metody kasowej.
Ważne! Z kasowego PIT nie mogą skorzystać przedsiębiorcy prowadzący działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej oraz spółki jawnej.
Warto zwrócić uwagę, że ewentualna utrata prawa do kasowego PIT w związku z przekroczeniem limitu w kwocie 1 000 000 zł następuje dopiero od następnego roku podatkowego. Wynika to z faktu, że stosowanie metody kasowej jest warunkowane limitem przychodów z poprzedniego roku.